ภวังคจิต ในทางพระอภิธรรม คือ จิตที่เป็นพื้นฐานของชีวิต ทำหน้าที่รักษาภพชาติไม่ให้ขาดตอน เป็นจิตที่เกิดขึ้นขณะที่จิตไม่ได้รับอารมณ์จากภายนอก (เช่น ทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) ทำงานโดยอัตโนมัติขณะหลับสนิท พักผ่อน หรือเมื่อไม่มีการคิดนึก เกิดดับสืบต่อกันอย่างรวดเร็วตลอดเวลา
หน้าที่หลักของภวังคจิต ::
1.รักษาภพ (ภวังคกิจ): ดำรงสถานะความเป็นสิ่งมีชีวิตนั้นๆ ไว้ตั้งแต่ปฏิสนธิจิตจนถึงจุติจิต (ตาย) หากภวังคจิตดับลงอย่างถาวรคือการเสียชีวิต
2.รับอารมณ์เดิม: ภวังคจิตจะรับอารมณ์เดียวกับชวนจิต (จิตที่ตัดสินใจรับรู้หรือทำกรรม) ในขณะใกล้ตายของภพที่แล้ว ซึ่งได้แก่ กรรม, กรรมนิมิต, หรือ คตินิมิต
3.คั่นระหว่างวิถีจิต: เมื่อมีอารมณ์ใหม่มากระทบ (เช่น มีเสียงดังมาทางหู) ภวังคจิตจะทำหน้าที่ไหวตัวและดับลง เพื่อส่งต่อการรับรู้ให้อำนาจของวิถีจิตทำงาน เมื่อวิถีจิตรับรู้เรื่องราวนั้นเสร็จสิ้น จิตจะตกลงสู่ภวังค์ (เป็นภวังคจิต) เหมือนเดิม
ภวังคจิตที่สำคัญคือ “อตีตภวังคจิต(Past Subconscious)” นี้คือข้อมูลที่บันทึกบุญบาปในอดีตชาติไว้
ภวังคจิตขณะแรกที่ทำหน้าที่รับรู้ต่อจากภวังค์เดิม ทันทีที่อารมณ์ใหม่ เช่น รูป เสียง หรือความคิด มากระทบประสาทสัมผัส เป็นจิตดวงที่สองในกระบวนการทำงานของจิต ที่ยังไม่ได้เริ่มคิดนึก แต่เป็นจุดเริ่มต้นของความเปลี่ยนแปลง
:: กระบวนการทำงานของจิตเมื่อมีสิ่งมากระทบในทางอภิธรรม มีการแบ่งตามลำดับขณะจิตที่อ้างอิงถึงอดีตภวังค์ ดังนี้ :
ลำดับการเกิดของจิตในขณะที่รับรู้อารมณ์ (17 ขณะจิต)
1. อตีตภวังค์ (อดีตภวังค์): ภวังคจิตที่ผ่านล่วงเลยไป เป็นจิตที่ตั้งรับอารมณ์ใหม่ที่เพิ่งมากระทบ
2. ภวังคจลนะ (ภวังค์ไหว): จิตเริ่มไหวตัวจากการกระทบของอารมณ์
3. ภวังคุปัจเฉทะ (ภวังค์ตัด): ภวังคจิตตัดกระแสภพ หยุดพักความนิ่ง เพื่อส่งต่อการรับรู้ไปยังวิถีจิต
4. วิถีจิต (เช่น ปัญจทวาราวัชชนะ): จิตเริ่มทำงานและรับรู้อารมณ์อย่างเต็มรูปแบบ (ดำเนินต่อไปจนครบ
กระบวนการ 17 ขณะ)
::หน้าที่และข้อสำคัญของอดีตภวังค์
– บอกอายุของรูป: ในทางอภิธรรม รูปและนามเกิด-ดับไม่พร้อมกัน อดีตภวังค์ช่วยเป็นเครื่องเทียบเคียงอายุของรูป โดยรูปนั้นจะเริ่มเกิดพร้อมกับขณะที่อดีตภวังค์เกิดขึ้น
– รักษาสภาพภพ: หน้าที่ของภวังค์คือรักษาความเป็นบุคคลนี้ไว้ไม่ให้ขาดตอน เมื่ออดีตภวังค์เกิดขี้น จิตยังไม่ได้ส่งผลเป็นกิริยาตอบสนองใด ๆ
ข้อสำคัญสุดของ “จิต” ที่พึงต้องทราบ :: จิต โดยสภาวะคือ “กระแสคลื่นไฟฟ้าชีวภาค(ฺBio-Electro city) ทำงานรวดเร็วสุดเปรียบประมาณ ในพระพุทธศาสนา ให้คำจำกัดความของคำว่า “จิต คือ อัศนีธาตุ” คือ จิตมีลักษณะ และ สภาวะ ของสายฟ้า นี้คือพุทธพจน์ที่พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ เมื่อกว่า 2500 ปีมาแล้ว สอดคล้องรองรับกับ การค้นคว้าวิจัยทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ พันธุกรรมในปัจจุบัน ทุกประการ
– ที่สำคัญยิ่ง คือ อตีตภวังค นี้จะนำเอาข้อมูลในอดีตชาติ ไม่ว่าจะเป็นกุศล หรือ อกุศล ที่ได้กระทำไว้ และถูกเข้ารหัสบันทึกโดย ขวนจิตในระดับความถี่Spectrum ทั้ง 7 มาแสดงผล เมื่อคลื่นปัจจุบันปฏิสัมพันธ์กัน Entanglement ไม่ว่าระยะเวลานั้นจะผ่านมานานเท่าใดก็ตาม จะแสดงผลทันที ตัวอย่าง คลื่นกุศลที่พระพุทธองค์ทรงสร้างไว้ และได้กำหนดคลื่นสัจจวาจาเป็นอธิษฐานจิต ชวนจิตก็บันทีกเข้ารหัสไว้ 4 อสงไขย แสนมหากัปป์ ก์แสดงผลให้ตรัสรูู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ นี่คือพลัง และ/หรือ การทำงานของ “อตีตภวังค” นั้นเอง
ในทาง Bio-Quantum ::
จุดตัดระหว่างฟิสิกส์ควอนตัมและจิตใต้สำนึกเชื่อมโยงสมมติฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เข้มงวดเข้ากับกรอบความคิดเรื่องการพัฒนาตนเองที่เป็นที่นิยม แนวคิดนี้มักแบ่งออกเป็นสองประเภท: แบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ที่พยายามอธิบายว่าสมองประมวลผลข้อมูลอย่างไร และแนวคิดเชิงอภิปรัชญาที่ใช้ศัพท์ควอนตัมเพื่ออธิบายการปรากฏและการเปลี่ยนแปลงความเป็นจริง
::ในสาขาNeuroscience and Theoretical Physics นักวิจัยศึกษาว่าความผิดปกติในระดับอะตอมย่อยอาจส่งผลต่อรูปแบบความคิดของมนุษย์ได้อย่างไร ?
:: ทฤษฎี Orch-OR: เสนอโดยนักฟิสิกส์ Roger Penrose และวิสัญญีแพทย์ Stuart Hameroff ทฤษฎีการลดทอนเชิงวัตถุแบบประสานงาน (Orchestrated Objective Reduction) ชี้ให้เห็นว่าจิตสำนึกและสัญชาตญาณในจิตใต้สำนึกมีต้นกำเนิดมาจากการคำนวณควอนตัมภายในโครงสร้างเซลล์ที่เรียกว่าไมโครทิวบูลภายในเซลล์ประสาทของสมอง
:: Subconscious Superposition: ต่างจากจิตสำนึกที่ต้องตัดสินใจอย่างเด็ดขาดและเป็นเส้นตรง นักวิทยาศาสตร์ด้านความรู้ความเข้าใจ บางคนสร้างแบบจำลองของจิตใต้สำนึก โดยใช้โครงสร้างทางคณิตศาสตร์แบบควอนตัม ในกรอบความคิดนี้ ความคิดที่อยู่ลึกในจิตใต้สำนึกจะอยู่ในสถานะซ้อนทับกัน กล่าวคือ มีความเป็นไปได้หลายอย่างที่ขัดแย้งกันในเวลาเดียวกัน จนกว่าการตัดสินใจอย่างมีสติจะ “ยุบ” ความเป็นไปได้เหล่านั้นให้เหลือเพียงการกระทำเดียว
:: Nonlocal Processing : บทความทางวิชาการบางฉบับตรวจสอบว่าความเป็นไม่เฉพาะที่และการพัวพันทางควอนตัมสามารถอธิบายการก้าวกระโดดอย่างรวดเร็วและเป็นธรรมชาติในตรรกะของมนุษย์ที่ข้ามขั้นตอนการให้เหตุผลอย่างมีสติได้หรือไม่
:: The Subconscious as a Quantum Field: มุมมองนี้มองว่าจิตใต้สำนึกเป็นเหมือนเสาอากาศที่ปรับจูนเข้ากับ “สนามข้อมูลควอนตัม” ที่กว้างกว่า ผู้สนับสนุนแนวคิดนี้ชี้ว่า การเปลี่ยนแปลงความถี่ทางอารมณ์ที่ฝังลึกของคุณสามารถเปลี่ยนแปลงวิธีการที่คุณโต้ตอบกับโอกาสในชีวิตประจำวันได้
:: Quantum Jumping :: เทคนิคนี้ใช้การจินตนาการและการทำสมาธิอย่างลึกซึ้งเพื่อปรับเปลี่ยนจิตใต้สำนึก โดยมองการเปลี่ยนแปลงนิสัยเป็นการ “กระโดด” การรับรู้ของคุณจากสถานะปัจจุบันไปยังตัวตนอีกเวอร์ชันหนึ่งที่มีคุณสมบัติหรือความสำเร็จที่คุณปรารถนาอยู่แล้ว
:: Epigenetics and Belief: บุคคลสำคัญอย่าง Dr. Bruce Lipton เชื่อมโยงชีววิทยาและแนวคิดควอนตัมเข้าด้วยกัน โดยยืนยันว่าความเชื่อในจิตใต้สำนึกก่อให้เกิดสัญญาณทางชีวเคมี ซึ่งเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและการแสดงออกของเซลล์ในเชิงกายภาพ
Kuru Rin Po Chae
10 Jul 2569
04:51:pm
