ในวันนี้จะได้กล่าวถึงข้อสงสัย ที่สาธุชนหลายท่าน ซึ่งไม่ได้ปฏิบัติตามพุทธวิถี “สติปัฏฐาน-ปฏิสัมภิทามรรค” อย่างถูกต้อง หรือ ไปปฏิบัติในสำนักอื่น ๆ ที่อ้างว่าเป็นการปฏิบัติสติปัฏฐาน๔ แต่ไม่รู้ความหมายของคำว่า “ตั้งลม” หรือ “ทรงลม” คืออะไร ?
บางแห่ง บางอาจารย์ บางสำนัก ถึงกับปฏิเสธอย่างไม่ดูเดือนดูตะวัน ว่า “ตั้งลม-ทรงลม อะไรเนี่ยะ มันไม่มีในพระไตรปิฏกของพระพุทธศาสนา ไม่มีกล่าวไว้ในสติปัฏฐาน…” ซึ่งถ้าหากไม่วิสัชนาให้กระจ่าง ก็เห็นว่าพุทธศานิกชนจะต้องหลงทางไปลงอบายเสียเป็นแน่แท้
ก่อนที่จะวิสัชนาถึงส่วนของ “ตั้งลม-ทรงลม” ซึ่งเป็นขั้นสุดท้ายของการปฏิบัติอานาปานัสสติ เพื่อเข้าสู่สติปัฏฐานนั้น ก็ต้องไล่เรียงขั้นตอนไปเสียแต่เริ่มต้นก่อน เพื่อความกระจ่าง จะได้ไม่มีข้อโต้แย้ง ทั้งทางวิชชาการพุทธศาสตร์ และทางปฏิบัติได้อีกในอนาคต
ในพระไตรปิฏกบาลี สุตตันตปิฏก เล่ม๒, มหาสติปัฏฐานสูตร, ฑีฆนิกาย,มหาวรรค… ได้บรรยายถึงลักษณะของการปฏิบัติอานาปานัสสติ ไว้เป็น ๓ ลักษณะตามสภาวะแห่งไตรลักษณ์ คือ อุปาทขณะ อันเป็น
ขณะที่ ๑ เมื่อเร่ิมลมหาใจเกิดขึ้น คือการหายใจเข้า เรียกว่า อัสสาสะ
ขณะที่ ๒ คือ ฐีติขณะเป็นขณะที่๒ เมื่อสุดลมหาใจเข้าไปนิ่งสงบหยุดอยู่ภายในเรียกว่า ระงับอัสาสะ-ปัส่สาสะ หรือ การตั้งลม, ทรงลม
ขณะที่ ๓ คือ ภังคขณะ เป็นการหายใจออก เรียกว่า ปัสสาสะ หรือสิ้นสุดการหายใจ ในช่วงคาบหนึ่ง ๆ ของรยะขนนก โดยกล่าวถึงการหายใจเข้าออกเป็นเบื้องต้น ว่า
โส สะโต วา อัสสะสะติ. เธอย่อมมีสติหายใจเข้า,
สะโต ปัสสะสะติ. ย่อมมีสติหายใจออก,
Kuru Rin Po Chae
23 Mar 2557
03:44:pm
