อนุสนธิจาก ที่ได้ชี้นำให้ท่านทั้งหลาย ได้สาธยายมนต์ สวดพระปริตร อันมีบทพุทธคุณเป็นเบื้องต้น ในวันเสาร์มหาวัน อันเป็นโอกาสมอภิมหาศุภมงคลอันหาได้ยากยิ่ง ดังกล่าวนั้น
หลาย ๆ ท่านคงยังไม่ทราบ หรือบางท่านคงได้ทราบมาแล้วแต่เลือนลางไป ก็จะขอนำเอาความสำคัญแห่งการสาธยายมนต์ หรือที่เราเรียกว่า “สวดมนต์” นั้น มีความสำคัญอย่างไร และมีอานิสงค์อะไร กับนักปฏิบัติในวิถีแห่ง สติปัฏฐาน-ปฏิสัมภิทามรรค โดยย่อ ๆ ดังนี้
การทำสมาธิ หมายถึง “การรวม” กาย วาจา และใจ ให้เป็นหนึ่งเดียวกัน
ในชั้นแรก ต้องรวมปากกับใจ ให้เป็นหนึ่งเดียวกันเสียก่อน ซึ่งทำได้โดยการฝึกหัดอ่านหนังสือในใจ ให้เสียงใจ กับเสียงปาก เป็นเสียงเดียวกัน
การสวดมนต์ คือการฝึกหัดขั้นขั้นที่สองของการปฏิบัติ ปากกับใจตรงกัน เรียกว่า “ปริตฺ” แปลว่า เปล่งเสียง เป็นที่ที่มาของคำว่า “ปาก มาจากคำว่า ปริตเอาแต่ตัว ป ทำเป็นทีฆ=ลากเสียงยาว เป็น ปา ใส่ เอามาจากคำว่า กมฺม = กระทำ รวมตวาม คือ อวัยวะส่วนที่กระทำให้เกิดเสียง เป็นศัพท์เรารู้จักคือ “ปาก”
เมื่อปากกับใจตรงกัน ก่อให้เกิดสมาธิ เรียกว่า ปริกรรม ภาษาบาลีเขียนว่า ปริกมฺ
ซึ่งปริกรรมนี้เราจะเห็นทั่วไปในเอกสารคัมภีร์โบราณเมื่อกล่าวถึงโยคีผู้มีฤทธิ์ โยคี หรือ โยคาวจร ผู้ปฏิบัติย่อมมีฤทธิ์เกิดขึ้นได้ด้วยอำนาจแห่งสมาธิพละ อันเกิดจากการรวมเป็นหนึ่งของ วาจา(ปาก) กับ ใจ(กายในกาย)
เมื่อปาก(วาจา)รวมกับใจ(กายในกาย) นี้ โยคาวจรนั้นย่อมเปล่งวาจาอธิษฐาน ให้สิ่งต่าง ๆ อันประสงค์(ซึ่งล้วนแล้วอยู่ภายใต้กฏแห่งการสมมุติทั้งสิ้น=เกิดจากธาตุทั้ง 4 ที่รวมตัวกันเป็นรูปร่างต่าง ๆ กัน) ผู้ปฏิบัติสำเร็จในส่วนของปริกรรม รวมวาจากับใจเป็นหนึ่ง จึงเรียกว่าเป็นผู้มี “วาจาสิทธิ์” สามารถเนรมิต และกำหนดเหตุการณ์ได้ดั่งวาจาที่เปล่งออกไป
ก็อาจจะมีคำถามจากผู้สงสัยว่า เพียงแค่ปริกรรม(ภาษาสันสกฤตเรียก บริกรรม) นี่นะ สามารถทำให้”วาจาสิทธิ์” ได้ ต้องตอบว่า “ถูกต้อง” เพราะการเปล่งวาจาพร้อมกับใจ แล้วอธิษฐาน สิ่งที่ต้องการ หรือเหตุการณ์นั้น ๆ ย่อมเป็นไปตามวาจา หรือ ตามประสงของโยคาวจรนั้น
หากจะกล่าวกันในเชิงลึกสำหรับทางปฏิบัติ ถึงเหตุและผลอันทำให้เกิดปรากฏการณ์เช่นนั้น มีคำอธิบายได้ว่า ” เพราะโยคาวจร ผู้ได้บรรลุแล้ว ผนวกให้เป็นหนึ่งแล้ว ระหว่างวาจากับใจ(กายในกาย) ย่อมควบคุมธาตุทั้ง๑๘ ได้สิ้นเชิง เรียกว่า “ธาตุกุศลตาบุคคล”
ตัวอย่างเช่นที่เราปฏิบัติสติปัฏฐาน-ปฏิสัมภิทามรรค คือการกำหนดระลึกรู้อารมณ์ของอักขระ(หนึ่งพยางค์=๑ดวงจิต)ด้วยความสามารถแห่งอารมณ์ (โดยบังคับด้วยภาวนาเสียงของกายใยกาย + ลมหายใจ) มีอตีตมหันตารมณ์เป็นต้น อักขระ(จิตดวงหนึ่งๆ) มี ๓ ขณะ ด้วยสามารถคือ
๑. อุปาทขณะ = ขณะลมหาใจเข้า เกิดลมหาใจ เรียกว่า อัสสาสะ
๒. ฐิติขณะ = ขณะที่ทรงลมหาใจไว้ ระงับ อัสสาสะ-ปัสสาสะ
๓. ภังคขณะ = ขณะที่ลมหาใจออก ดับไป ปัสสาสะ
ทั้ง 3 ขณะย่อมอยู่ในระหว่างปริกรรม=ออกเสียง ของปากกับใจ
ก็ขณะจิตทั้งหลายทั้งเหล่านั้นนั้นมี ๑๗ ขณะจิต มี มโนทวาร(ใจ)ควบคุมไว้ด้วยสามารถ ๑ รวมเป็น ๑๘ เป็นอายุแห่งรูปธรรมในสังสารวัตรทั้งหลาย นี้คือ๑๘ อักขระ แห่งการปริกรรม อันก่อให้เกิดสมาธิพละ ซึ่งโยคาวจรย่อมใช้การระลึกรู้อารมณ์ (เรียกว่าสติ)มีปริกมฺ คือ อักขระนะโม ทั้ง ๑๘ คุมขณะจิตแต่ละดวง ครบ ด้วยเหตุนี้จีงใช้นะโมเป็นตัวปริกรรม
การควบคุมวาระจิต ต้องใช้ “สติ ระลึกรู้อารมณ์” เพราะจิตทำหน้าที่เป็นเพียง “ตัวรับรู้” เท่านั้น…
ถามว่า สติใช้อะไรเป็นเครื่องช่วยระลึก คำตอบคือ คำปริกมฺ ๑๘ ตัว คือ นะโม…
ซึ่งนอกจากจะคุมจิตให้อยู่ในอำนาจแล้ว ยังคุมธาตุทั้ง ๑๘ อีกด้วย ….
และด้วยอำนาจแห่งสมาธิอันเกิดจากปริกมฺนี้ ยังให้เป็นอานิสงค์ให้ผู้บรรลุถึงขั้นนี้(เสียงปากกับใจตรงกัน)นั้น เมื่อสิ้นอายุขัยย่อมไปบังเกิดในพรหมโลก ชั้นปริตาพรหม ดังปรากฏในพระไตรปิฏก นั้นแล
ดังนั้น การสวดมนต์(ปริกรรม) จึงมีความสำคัญยิ่งสำหรับนักปฏิบัติ เพราะหากไม่สามารถฝึกให้ วาจา(ปาก) กับใจ(กายในกาย) ออกเสียงตรงกัน คือเป็นหนึ่วเดียวกันไม่ได้ ” ก็ไม่อาจที่จะกบ่าวคำอธิษฐานใด ๆ ได้” พูดให้เข้าใจง่ายคือ ปากกับใจไม่ตรงกัน อธิษฐานไม่สำเร็จสิ้นเชิง
ฉะนั้น การที่สาธุชนทุกท่านได้เพียรมานะฝึกฝนสวดมนต์ปริกรรม จึงมีความสำคัญ ต่อชีวิต ทั้งภพนี้และภพไหน ๆ แม้ปราถนาสิ่งใด ๆ อันเป็นมนุษยสมบัติ ก็ย่อมได้สมปรารถนา ทุกประการ
ขอความก้าวหน้า เจริญในธรรมปฏิบัติ ชีวิต ธุรกิจ การงาน เกษมสำราญทุกทิวาราตรี เทอญ เจริญพร
Kuru Rin Po Chae
25 Jan 2552
22:46:pm
