อภิญญาจิต ในทางพระพุทธศาสนาหมายถึง สภาวะจิตที่มีความรู้ยิ่งและมีความสามารถพิเศษเหนือมนุษย์ทั่วไป ซึ่งเกิดขึ้นจากการฝึกฝนอบรมจิตและเจริญกรรมฐานจนได้ฌานขั้นสูง (รูปาวจรปัญจมฌาน) โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ
๑.โลกียอภิญญา (ความสามารถทางโลก)
๒.โลกุตตรอภิญญา (การหลุดพ้นจากกิเลส)
คุณลักษณะของอภิญญาจิตมี 6 ประเภท ดังนี้
๑. อิทธิวิธิ: การแสดงฤทธิ์ได้ เช่น ล่องหน เหาะเหินเดินอากาศ หรือแปลงกาย
๒. ทิพยโสต: หูทิพย์ สามารถได้ยินเสียงที่อยู่ไกลเกินวิสัยปกติ
๓. เจโตปริยญาณ: การรู้วาระจิต สามารถหยั่งรู้ใจหรือความคิดของผู้อื่นได้
๔. ปุพเพนิวาสานุสติญาณ: การระลึกชาติ สามารถนึกถึงเรื่องราวในอดีตชาติของตนเองและผู้อื่นได้
๕. ทิพพจักขุ: ตาทิพย์ สามารถมองเห็นสิ่งที่อยู่ไกลหรือการจุติและเกิดของสัตว์ต่างๆ
๖. อาสวักขยญาณ: ญาณหยั่งรู้เป็นเครื่องทำลายอาสวะให้สิ้นไป (จัดเป็นโลกุตตรอภิญญา มีเฉพาะในพระอริยบุคคล
Remarrk::
ในกรณีของการแสดงฤทธิ์อภิญญาในพระพุทธศาสนา ปรากฏอยู่ในพระวินัย อันมีสาเหตุมาจากพระปิณโฑทวาชะ เหาะขึ้นไปเอาบาตรไม้จันทร์ ที่เศรษฐีได้แขวนไว้บนยอดไผ่ และประกาศว่าหากพระอรหันต์มีจริง ก็ขอให้เหาะขึ้นไปเอาบาตร จึงจะเชื่อว่าโลกนี้มีพระอรหันต์
พระปิณโฑทวาชะจึงเหาะขึ้นไปเอาบาตรนั้นลงมา ทำให้เศรษฐีศรัทธา และปาวารณาตนเป็นพุทธมามกะ ปฏิบัติธรรมตามพุทธวิถี
เหตุการณ์ดังกล่าวเมื่อพระพุทธองค์ทรงทราบ จึงบัญญัติสิกขาบทว่า ” ภิกษุที่แสดงฤทธิ์ ปาฏิหาริย์ อันเป็นไปเพื่ออามิส ต้องอาบัติทุกกฏ (เนื่องจากในกรณีพระปิณโฑทวาชะ เหาะขึ้นไปเอาบาตร ถือว่าบาตรนั้นเป็นอามิส คือ แสดงฤทธิ์เพื่อแลกทรัพย์สิน ดังนี้กระทำมิได้) แต่ทรงอนุญาตให้แสดงฤทธิ์เพื่อสยบทิษฐิเดียรัจถีย์ หรือ แสดงฤทธิ์เพื่อป้องกันตนให้พ้นภัย นี้ไม่ทรงห้าม เพราะภิกษุผู้ไปเผยแผ่ธรรมนั้นเดินทางองค์เดียว พุทธองค์จึงทรงให้ภิกษุในเชตวันวิหารหลังฉันอาหาร ให้ฝึกธาตุกสิณเพื่อให้ได้อภิญญาไว้สำหรับป้องกันตนเองเมื่อเดินทางไปเผยแผ่ธรรม และอนุเคราะห์ช่วยสรรพสัตว์ ให้พ้นทุกข์ภัยอันใกล้ถึง ทั้งยังทรงยกย่องผู้ที่บรรลุฌานสามารถควบคุมธาตุ แสดงฤทธิ์ได้นั้นว่า “ธาตุกุศลตาบุคคล” คือ โยคาวจรผู้บรรลุอภิญญา ๖ ดังกล่าวนั้นเอง
ภายหลังสังคายนาครั้งที่ ๑ ผู้ได้สดับพระพุทธบัญญัตินั้นก็อยู่ในเชตวัน ส่วนภิกษุที่มิได้ร่วมสังคารยนาก็จรจารึกไปเผยแผ๋ธรรมยังดินแดนต่าง ๆ ในเชตวันจึงเหลือแต่ผู้ที่จดจำตามคำกล่าวที่บอกต่อกันมา ไม่ใส่ใจในการปฏิบัติ เพราะอ้างว่าปฏิบัติแล้วจะทำให้มีฤทธิ์ จะผิดพระวินัย จึงเรียนแต่ปริยัติ ทิ้งปฏิบัติ เอาความเข้าใจของตัวเองมาเขียนตำราไปตามอารมณ์ ไม่ได้ปฏิบัติ-ศึกษา ให้รู้แจ้งในสัจจธรรมจริง จึงเป็นเพียงอักษร ในส่วนเฉพาะคำพูดกันต่อ ๆ มาว่า “พระพุทธเจ้า ห้ามพระสงฆ์แสดงฤทธิ์” คือเหมารวมหมดทุกระดับการปฏิบัติตามพุทธวิถี และนี่เองทำให้มหาวิทยาลัยนาลันทา ซึ่งมีภิกษุนับแสน ต้องพินาศย่อยยับ เพราะการเผยแผ่สัทธรรมปฏิรูป คือ “บอก แต่ บอกไม่หมด …เก่งตำรา แต่ทำไม่ได้ ….” แม้ในปัจจุบัน ก็ยังบอกผิด ๆ กันอย่างนั้น น่าอนาถใจ…
อภิญญาจิต โดยส่วนใหญ่ชาวพุทธทั่วไป จะคุ้นชินในคำว่า “ฤทธิ์” ซึ่งในสภาวะทางQuantum Physic เรียกว่าQuantum Superposition(การซ้อนทับควอนตัม) อันจัดเป็นหลักการพื้นฐานของQuantum Mechanics ที่ระบุว่า การรวมเชิงเส้นของคำตอบของสมการชโรดิงเกอร์ (Schrödinger equation) ก็เป็นคำตอบของสมการชโรดิงเกอร์เช่นกัน นี่เป็นผลมาจากข้อเท็จจริงที่ว่าสมการชโรดิงเกอร์เป็นสมการเชิงอนุพันธ์เชิงเส้นในเวลาและตำแหน่ง กล่าวคือ สถานะของระบบกำหนดโดยการรวมเชิงเส้นของฟังก์ชันเฉพาะ (eigenfunctions) ทั้งหมดของสมการชโรดิงเกอร์ที่ควบคุมระบบนั้น
ตัวอย่างเช่น คิวบิต (qubit) ที่ใช้ในการประมวลผลข้อมูลควอนตัม สถานะของคิวบิตโดยทั่วไปคือการซ้อนทับของสถานะพื้นฐาน | 0 ⟩ {\displaystyle |0\rangle } และ | 1 ⟩ {\displaystyle |1\rangle }:
| Ψ ⟩ = c 0 | 0 ⟩ + c 1 | 1 ⟩ , {\displaystyle |\Psi \rangle =c_{0}|0\rangle +c_{1}|1\rangle ,}
โดยที่ | Ψ ⟩ {\displaystyle |\Psi \rangle } คือสถานะควอนตัมของคิวบิต และ | 0 ⟩ {\displaystyle |0\rangle }, | 1 ⟩ {\displaystyle |1\rangle } แทนคำตอบเฉพาะของสมการชโรดิงเกอร์ในสัญกรณ์ดิแรก ซึ่งถ่วงน้ำหนักด้วยแอมพลิจูดความน่าจะเป็นสองตัวคือ c 0 {\displaystyle c_{0}} และ c 1 {\displaystyle c_{1}} ซึ่งทั้งสองเป็นจำนวนเชิงซ้อน ในที่นี้ | 0 ⟩ {\displaystyle |0\rangle } สอดคล้องกับบิต 0 แบบคลาสสิก และ | 1 ⟩ {\displaystyle |1\rangle } สอดคล้องกับบิต 1 แบบคลาสสิก ความน่าจะเป็นของการวัดระบบในสถานะ | 0 ⟩ {\displaystyle |0\rangle } หรือ | 1 ⟩ {\displaystyle |1\rangle } จะกำหนดโดย | c 0 | 2 {\displaystyle |c_{0}|^{2}} และ | c 1 | 2 {\displaystyle |c_{1}|^{2}} ตามลำดับ (ดูจากกฎของบอร์น) ก่อนการวัด คิวบิตจะอยู่ในสถานะซ้อนทับกันของทั้งสองสถานะ
แถบการแทรกสอดในการทดลองช่องคู่เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของหลักการซ้อนทับ
สมมติฐานเกี่ยวกับคลื่น ::
ทฤษฎีกลศาสตร์ควอนตัมตั้งสมมติฐานว่าสมการคลื่นสามารถกำหนดสถานะของระบบควอนตัมได้อย่างสมบูรณ์ตลอดเวลา ยิ่งไปกว่านั้น สมการเชิงอนุพันธ์นี้จะต้องเป็นแบบเชิงเส้นและเอกพันธุ์ เงื่อนไขเหล่านี้หมายความว่าสำหรับคำตอบสองคำตอบใดๆ ของสมการคลื่น Ψ 1 {\displaystyle \Psi _{1}} และ Ψ 2 {\displaystyle \Psi _{2}} การรวมเชิงเส้นของคำตอบเหล่านั้นยังแก้สมการคลื่นได้ด้วย: Ψ = c 1 Ψ 1 + c 2 Ψ 2 {\displaystyle \Psi =c_{1}\Psi _{1}+c_{2}\Psi _{2}} สำหรับสัมประสิทธิ์เชิงซ้อน c 1 {\displaystyle c_{1}} และ c 2 {\displaystyle c_{2}} ใดๆ [1]: 61 หากสมการคลื่นมีคำตอบมากกว่าสองคำตอบ การรวมกันของคำตอบทั้งหมดดังกล่าวก็ถือเป็นคำตอบที่ถูกต้องเช่นกัน การแปลง
สมการคลื่นควอนตัมสามารถแก้ได้โดยใช้ฟังก์ชันของตำแหน่ง Ψ ( r → ) {\displaystyle \Psi ({\vec {r}})} หรือโดยใช้ฟังก์ชันของโมเมนตัม Φ ( p → ) {\displaystyle \Phi ({\vec {p}})} และด้วยเหตุนี้ การซ้อนทับของฟังก์ชันโมเมนตัมจึงเป็นคำตอบเช่นกัน: Φ ( p → ) = d 1 Φ 1 ( p → ) + d 2 Φ 2 ( p → ) {\displaystyle \Phi ({\vec {p}})=d_{1}\Phi _{1}({\vec {p}})+d_{2}\Phi _{2}({\vec {p}})} คำตอบของตำแหน่งและโมเมนตัมมีความสัมพันธ์กันโดยการแปลงเชิงเส้น ซึ่งก็คือการแปลงฟูริเยร์ การแปลงนี้เป็นการซ้อนทับควอนตัมในตัวเอง และฟังก์ชันคลื่นตำแหน่งทุกฟังก์ชันสามารถแสดงได้เป็นการซ้อนทับของฟังก์ชันคลื่นโมเมนตัม และในทางกลับกัน การซ้อนทับเหล่านี้เกี่ยวข้องกับคลื่นองค์ประกอบจำนวนอนันต์ [1]: 244
การวางนัยทั่วไปไปยังสถานะพื้นฐาน
การแปลงอื่น ๆ แสดงโซลูชันควอนตัมเป็นการซ้อนทับของเวกเตอร์ลักษณะเฉพาะ ซึ่งแต่ละเวกเตอร์สอดคล้องกับผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ของการวัดบนระบบควอนตัม เวกเตอร์ลักษณะเฉพาะ ψ i {\displaystyle \psi _{i}} สำหรับตัวดำเนินการทางคณิตศาสตร์ A ^ {\displaystyle {\hat {A}}} มีสมการ A ^ ψ i = λ i ψ i {\displaystyle {\hat {A}}\psi _{i}=\lambda _{i}\psi _{i}} โดยที่ λ i {\displaystyle \lambda _{i}} คือค่าควอนตัมที่วัดได้ค่าหนึ่งที่เป็นไปได้สำหรับปริมาณที่สังเกตได้ A {\displaystyle A} การซ้อนทับของเวกเตอร์ลักษณะเฉพาะเหล่านี้สามารถแทนคำตอบใดๆ ได้: Ψ = ∑ n a i ψ i . {\displaystyle \Psi =\sum _{n}a_{i}\psi _{i}.} สถานะเช่น ψ i {\displaystyle \psi _{i}} เรียกว่าสถานะพื้นฐาน
สัญกรณ์แบบย่อสำหรับการซ้อนทับ ::
การดำเนินการทางคณิตศาสตร์ที่สำคัญบนโซลูชันของระบบควอนตัมสามารถทำได้โดยใช้เพียงสัมประสิทธิ์ของการซ้อนทับเท่านั้น โดยไม่ต้องคำนึงถึงรายละเอียดของฟังก์ชันที่ซ้อนทับกัน ซึ่งนำไปสู่ระบบควอนตัมที่แสดงในสัญกรณ์ Dirac bra-ket ดังนี้:[1]: 245 | v ⟩ = d 1 | 1 ⟩ + d 2 | 2 ⟩ {\displaystyle |v\rangle =d_{1}|1\rangle +d_{2}|2\rangle } แนวทางนี้มีประสิทธิภาพเป็นพิเศษสำหรับระบบเช่นสปินควอนตัมที่ไม่มีระบบพิกัดคลาสสิกที่เทียบเคียงได้ สัญกรณ์แบบย่อดังกล่าวพบได้ทั่วไปในตำราและเอกสารเกี่ยวกับกลศาสตร์ควอนตัม และการซ้อนทับของสถานะพื้นฐานเป็นเครื่องมือพื้นฐานในกลศาสตร์ควอนตัม
การซ้อนทับของสถานะพื้นฐานเป็นเครื่องมือพื้นฐานในกลศาสตร์ควอนตัม ผลที่ตามมา
พอล ดิแรก ได้อธิบายหลักการซ้อนทับไว้ดังนี้:
ลักษณะที่ไม่เป็นแบบคลาสสิกของกระบวนการซ้อนทับจะปรากฏชัดเจนหากเราพิจารณาการซ้อนทับของสองสถานะ A และ B โดยที่มีการสังเกตอยู่ ซึ่งเมื่อสังเกตบนระบบในสถานะ A จะได้ผลลัพธ์ที่แน่นอนอย่างหนึ่ง เช่น a และเมื่อสังเกตบนระบบในสถานะ B จะได้ผลลัพธ์ที่แตกต่างออกไป
:: ผลการวิจัย ฤทธิ์-อภิญญา 6 ทางQuantum Physic
– เมื่อเปรียบเทียบกับปรากฏการณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่พิสูจน์แล้วเป็นจริง แต่ทางPhysic ยังไม่อาจเข้าถึงเชิงลึกได้เท่ากับแนวทางปฏิบัติของพุทธศาสนา
– ทฤษฎี Quantum Consciousness และการรับรู้เหนือธรรมดา เกิดขึ้นได้ทางPhysic
– งานวิจัยเรื่อง Telepathy และ Remote Viewing ยอมรับว่าเป็นไปได้จริง
– หลักฐานทางประสาทวิทยาของผู้ปฏิบัติธรรมระดับสูง มีผลประจักษ์พิสูจน์ได้
—————————————-
วิชชา 3 คือความรู้แจ้ง ความรู้พิเศษอันลึกซึ้งด้วยปัญญา
ได้แก่ ญาณ คือความหยั่งรู้ คือ
1. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือระลึกชาติตัวเองได้
2. จุตูปปาตญาณ คือตาทิพย์ ระลึกชาติคนอื่นได้
3. อาสวักขยญาณ คือความรู้ที่ทำให้หมดกิเลส
————————————————————-
วิชชา 8 คือความรู้แจ้ง หรือความรู้วิเศษ 8 อย่าง คือ
1. วิปัสสนาญาณ ปัญญาที่พิจารณาเห็นสังขาร โดยไตรลักษณ์
2. มโนมยิทธิ ฤทธิ์สำเร็จด้วยใจ ฤทธิ์ทางใจ ทำให้สามารถนิรมิตกายอื่นจากร่างกายของตนได้
3. อิทธิวิธี แสดงฤทธิ์ได้ เช่น เหาะเหินเดินอากาศ แปลงกายเป็นสิ่งต่างๆ ย่อ ขยายตัวได้หายตัวได้ ฯลฯ
4. ทิพยโสต มีหูทิพย์
5. เจโตปริยญาณ รู้วาระจิตคนอื่น รู้ว่าเขากำลังคิดอะไร
6. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ระลึกชาติได้
7. ทิพยจักษุ มีตาทิพย์หรือจุตูปปาตญาณ
8. อาสวักขยญาณ ความรู้ที่ทำกิเลสให้สิ้นไปได้
———————————————————-
ปฏิสัมภิทาญาณ 4 คือ ความสามารถพิเศษในการสั่งสอนคนอื่น ได้แก่
1.อัตถปฏิสัมภิทา ปัญญาแตกฉานในอรรถ เห็นข้อธรรมใดก็สามารถอธิบายขยายความออกไปได้โดยพิสดาร
2.ธัมมปฏิสัมภิทา ปัญญาแตกฉานในธรรม สามารถสรุปข้อความได้อย่างกระชับเก็บความสำคัญได้หมด
3.นิรุตติปฏิสัมภิทา ปัญญาแตกฉานในนิรุตติ คือ แตกฉานเรื่องภาษาทุกภาษาทั้งภาษาของมนุษย์และสัตว์
4.ปฏิภาณปฏิสัมภิทา ปัญญาแตกฉานในปฏิภาณ มีไหวพริบปฏิภาณดี สามารถอธิบายแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ดี
Kuru Rin Po Chae
23 June 2569
22:44:pm
